SZKOŁA PODSTAWOWA NR 190

 im. Jarosława Iwaszkiewicza

w Łodzi

O patronie

                          
 
 

Nie ma dziedziny pisarstwa, której by nie uprawiał ten artysta. We wszystkich osiąga prawdziwe mistrzostwo czy to będzie poezja, dramat, powieść, opowiadanie, nowela, esej, felieton literacki, czy też notatnik z podróży.

Jarosław Iwaszkiewicz urodził się 20 lutego 1894 roku na Kijowszczyźnie. Pochodził z zubożałej rodziny ziemiańskiej. Ojciec poety był urzędnikiem w cukrowni. Po ukończeniu gimnazjum w Kijowie studiował w tamtejszym uniwersytecie prawo, poświęcając się równocześnie muzyce. Razem z poezją całkowicie opanowały młodego artystę. Zamiłowania te pogłębiały przyjaźń ze swoim kuzynem Karolem Szymanowskim. Jako poeta zadebiutował wierszem Lilith, wydrukowanym w miesięczniku "Pióro". W roku 1918 nawiązuje kontakt z kilkoma młodymi poetami m.in. z Tuwimem, Lechoniem i wraz z nimi zakłada kabaret artystyczny "Pod Pikadorem". Rok później w 1919 roku tworzy grupę poetycką "Skamander". Od 1924 współpracuje z tygodnikiem "Wiadomości Literackie", który jest bliski ideologii założonej grupy. Jego pierwsze tomiki poezji to : Oktostychy (1919) i Dyonizje ( 1922). W latach międzywojennych Iwaszkiewicz jako pracownik służby dyplomatycznej przebywał zagranicą. Lata te przyniosły kolejne tomiki jego poezji : Księga dnia i księga nocy (1929), Powrót do Europy (1931), Lato 1932 (1933), Inne życie (1938). Na bogactwo utworów Iwaszkiewicza miały wpływ liczne podróże po Europie, oglądane sztuki po muzeach Włoszech, Hiszpani, Francji. Poeta dał się poznać jako świetny prozaik i dramaturg dzięki powieścią Hilary, syn buchaltera (1923), Księżyc wschodzi (1925), Zmowa mężczyzn (1930), Czerwone tarcze (1934). Ta ostatnia to powieść historyczna o losach sandomierskiego księcia Henryka. Przed II Wojną Światową ukazały się Pasje błędomierskie, które przedstawiały obraz nadchodzącej grozy. Iwaszkiewicz wydał równieź w latach trzydziestych szereg nowel i opowiadań m.in.: Brzezina (1932), Panny z Wilka ( 1933), Młyn nad Utratą(1936), Zygfryd (1936), Róża (1936). Utwory te nasycone są specyficznie "Iwaszkiewiczowskim żywiołem". Samotność, sztuka, miłość, śmierć i przemijanie, a ponad wszystkim ślepa namiętność burząca cały ustalony porządek - oto główne motywy przewijające się przez te utwory. Dzięki nim znalazł się w gronie najsłynniejszych polskich nowelistów. Cechy dramaturgii poety odnajdujemy w utworze drukowanym w "Skamandrze" pt. Kochankowie z Werony w 1928 roku. W późniejszych latach objawi się ona w sztuce o Chopinie pt.Lato w Nohant, o Puszkienie Maskarada, o autorze Kamedii ludzkiej Wesela pana Balzaka i w sztuce Kosmogonia. Czas wojny i okupacji poeta przeżył w kraju, przebywając w swej podwarszawskiej siedzibie w Stawisku. Od roku 1952 przez wiele kadencji jest posłem na Sejm PRL. Redaguje w latach 1945 - 1946 w Poznaniu dwutygodnik " Życie literackie" oraz w latach 1947 - 1948 tygodnik "Nowiny Literackie". W 1955 roku zajmuje stanowisko naczelnego redaktora miesięcznika literackiego pt. "Twóczość". Jest jednym z czołowych działaczy Międzynarodowego Ruchy Obrońców Pokoju, a także przez kilka lat pełni funkcję przewodniczącego Polskiego Komitetu Obrońców Pokoju. Ponadto trzykrotnie sprawuje funkcję prezesa Związku Literatów Polskich. Po wojnie ukazały się jego tomiki wierszy m.in.: Ody olimpijskie, Warkocz jesieni, Ciemne ścieżki, a także utwory zawarte w zbiorze Wiersze z różnych epok 1912 - 1952. Rok 1963 przynosi kolejny tomik poezji pt. Jutro żniwa, w 1967 tomik Okrągły rok. W 1988 roku ukazał się zasobny tom liczący 800 stronnic pt. "Wiersze zebrane poety" . Jego powojenne nowele zostały zawarte w tomach : Nowa miłość i inne opowiadania, Stara cegielnia, Nowele włoskie, Tatarak i inne opowiadania, Heydenreich i Cienie, Dziewczyna i gołębie, O psach, kotach i diabłach, Ucieczka Felka Okonia. Prawdziwymi arcydziełami nowelistyki są : Matka Joanna od Aniołów oraz Bitwa na równinie Sedgemoor. W nowelach : Młyn nad Lutynią, Cmentarz w Toporowie, Młyn nad Kamienną, Kwartet Mendelsona powracają echa wojny i okupacyjnych przeżyć. Plonem artystycznym licznych podróży pisarza po świecie są nowele : Borsuk, Opowieści prowansalskie, Opowiadanie argentyńskie, Opowiadanie z krainy Papuasów. Najszerzej zakrojonym dziełem Iwaszkiewicza jest powieść SŁAWA I CHWAŁA, której dwa tomy ukazały się w latach 1956 - 1958, trzeci zaś w roku 1962. Iwaszkiewicz ponadto jest autorem książek dla młodzieży o Sandomierzu, o Bachu i Chopinie, a także esejów i pamiętników z podróży pt. Gniazdo łabędzie, Listy z podróż do Ameryki Południowej, Książka z Sycylii . Iwaszkiewicz jest laureatem Państwowej Nagrody Literackiej I stopnia, przyznanej mu trzykrotnie w latach 1952, 1955, 1970. Rząd i Partia w uznaniu zasług pisarza dla naszej literatury i kultury, odznaczyły go w 70 - tą rocznicę urodzin Orderem Budowniczego Polski Ludowej. Poeta zmarł w 1980 roku.
 


Powrót do strony głównej